Kaynakça Nasıl Hazırlanır?

Kaynakça, tezinizin bilimsel dürüstlüğünün en görünür kanıtıdır. Yararlandığınız her kaynağı doğru ve eksiksiz göstermek, hem etik bir zorunluluk hem de akademik ciddiyetin göstergesidir. Ne var ki kaynakça, çoğu öğrencinin teslim telaşında acele ettiği ve bu yüzden en çok hata yaptığı bölümdür. Bu yazı, tutarlı ve doğru bir kaynakçayı nasıl hazırlayacağınızı anlatıyor.

Metin içi atıf ve kaynakça birlikte çalışır

Kaynak gösterme iki parçadan oluşur ve bu ikisi birbirini tamamlar:

• Metin içi atıf: Metnin içinde, bir fikri ya da bilgiyi nereden aldığınızı gösteren kısa gönderme.
• Kaynakça: Belgenin sonunda, metinde atıf yaptığınız tüm kaynakların tam künyesini içeren liste.

Altın kural: Metinde atıf yaptığınız her kaynak kaynakçada olmalı; kaynakçadaki her kaynağa da metinde atıf yapılmış olmalıdır. İkisi arasında bire bir uyum şarttır. Metinde geçmeyen bir kaynağı kaynakçaya eklemek ya da atıf yaptığınız bir kaynağı listeden unutmak, en sık rastlanan hatalardır.

Önce atıf stilinizi belirleyin

Kaynak gösterimin farklı stilleri vardır (APA, IEEE, MLA, Vancouver, Chicago gibi) ve her birinin kendine özgü biçim kuralları vardır. Hangisini kullanacağınız size değil, alanınıza ve enstitünüzün kılavuzuna bağlıdır. İşe başlamadan önce hangi stille yazacağınızı netleştirin ve tüm tez boyunca yalnızca o stile sadık kalın. Stil seçimi bir zevk meselesi değil, kurumsal bir kuraldır; biçim kurallarının bütününü tez yazım kuralları ve biçim yazımızda ele alıyoruz.

Kaynak yönetim araçlarını kullanın

Onlarca, belki yüzlerce kaynağı elle biçimlendirmek hem çok zaman alır hem de hataya açıktır. Bunun yerine kaynak yönetim programlarını (referans yöneticileri) kullanın. Bu araçlar kaynaklarınızı bir kütüphanede toplar, metin içi atıfları ve kaynakçayı seçtiğiniz stilde otomatik oluşturur ve stil değiştirmek isterseniz tüm listeyi tek tıkla yeniden biçimlendirir. Bu, kaynakça hazırlamanın en büyük zaman ve hata tasarrufudur.

Kaynakçayı en baştan biriktirin

Kaynakçayı sona bırakmayın. Literatür taraması yaparken okuduğunuz her kaynağı, o an kaydedin. Bir makaleyi okuyup künyesini not almadan geçerseniz, aylar sonra o kaynağı yeniden bulmak zorunda kalırsınız. Okudukça biriktirmek, teslim öncesi kaynakça yükünü ortadan kaldırır.

Künyede bulunması gerekenler

Kaynak türüne göre değişse de, bir künye genellikle şu bilgileri içerir:

• Kim yazmış (yazar bilgisi)
• Ne zaman yayımlanmış (yıl)
• Ne yayımlanmış (başlık)
• Nerede yayımlanmış (dergi, yayınevi, kurum, URL/erişim bilgisi)

Kitap, makale, tez, internet kaynağı ve rapor için biçim farklılık gösterir; seçtiğiniz stilin kurallarına göre düzenlenir.

Sık yapılan hatalar

• Metin-kaynakça uyumsuzluğu: Atıf yapılan bir kaynağın listede olmaması ya da tersi.
• Stil karışıklığı: Aynı tezde birden çok atıf stilini karıştırmak.
• Eksik künye: Yıl, sayfa ya da erişim bilgisinin eksik bırakılması.
• Alfabetik/sıralama hatası: Kaynakçanın stilin gerektirdiği düzende sıralanmaması.
• Kaynağı sonradan aramak: Okurken kaydetmeyip teslimde toplu biçimde uğraşmak.

Doğru kaynakça, güvenilir tez

Titiz bir kaynakça, tezinizin hem etik hem de akademik güvenilirliğini pekiştirir. Sürecin bütününü tez nasıl yazılır rehberimizde bulabilirsiniz. Kaynak gösterimini doğru kurmak, stil tutarlılığını sağlamak ve kaynak yönetimi araçlarını verimli kullanmak için yol göstermeye ihtiyaç duyarsanız iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.